Skarga pauliańska – co to jest i jak z niej skorzystać?

skarga pauliańska

Zadłużenie to problem, z którym boryka się wiele osób. Niektórzy dłużnicy próbują uniknąć spłaty swoich zobowiązań poprzez ukrywanie lub przekazywanie swojego majątku innym osobom. Czy wierzyciel musi się z tym pogodzić? Niekoniecznie. Istnieje bowiem specjalne narzędzie prawne, które pozwala na unieważnienie takich czynności i odzyskanie należności. Nazywa się ono skargą pauliańską. W tym artykule wyjaśnimy, na czym polega, kiedy można z niej skorzystać i jakie są jej skutki.

Skarga pauliańska – definicja i podstawa prawna

Skarga pauliańska to środek prawny, który służy do ochrony interesów wierzyciela przed działaniami dłużnika, które mają na celu uszczuplenie jego majątku i utrudnienie lub uniemożliwienie ściągnięcia długu. Skarga pauliańska umożliwia wierzycielowi unieważnienie takich działań i przywrócenie stanu sprzed ich dokonania. Dzięki temu wierzyciel może zaspokoić swoje roszczenie z majątku dłużnika, który został ukryty lub przekazany innej osobie.

Podstawą prawną skargi pauliańskiej jest art. 527 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że wierzyciel może żądać unieważnienia czynności prawnej dokonanej przez dłużnika, jeżeli czynność ta była dokonana z zamiarem szkodzenia wierzycielowi i jeżeli osoba, z którą dłużnik dokonał czynności, wiedziała o tym zamiarze. Jeżeli czynność była dokonana bezpłatnie, wystarczy, że osoba, z którą dłużnik dokonał czynności, wiedziała o istnieniu wierzytelności.

Skarga pauliańska – warunki i terminy

Aby skorzystać ze skargi pauliańskiej, wierzyciel musi spełnić kilka warunków. Po pierwsze, musi istnieć wierzytelność, która jest wymagalna i egzekwowalna. Po drugie, musi istnieć czynność prawna dokonana przez dłużnika, która spowodowała uszczuplenie jego majątku. Po trzecie, musi być udowodniony zamiar szkodzenia wierzycielowi przez dłużnika i wiedza o tym zamiarze przez osobę, z którą dłużnik dokonał czynności. Jeżeli czynność była bezpłatna, wystarczy wiedza o istnieniu wierzytelności.

Skarga pauliańska podlega terminowi przedawnienia. Wierzyciel może ją wnieść w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o czynności prawnej dłużnika i o zamiarze szkodzenia mu przez dłużnika. Jednak nie może tego zrobić później niż w ciągu dziesięciu lat od dnia dokonania czynności prawnej przez dłużnika.

Skarga pauliańska – skutki i ograniczenia

Skutkiem skargi pauliańskiej jest unieważnienie czynności prawnej dokonanej przez dłużnika i przywrócenie stanu sprzed jej dokonania. Oznacza to, że majątek, który został ukryty lub przekazany innej osobie, wraca do dłużnika i podlega egzekucji na rzecz wierzyciela. Unieważnienie czynności prawnej dotyczy tylko wierzyciela, który wniósł skargę pauliańską, a nie innych wierzycieli ani osób trzecich.

Skarga pauliańska nie jest jednak skuteczna w każdej sytuacji. Nie można jej wnieść wobec czynności prawnych, które są nieodwołalne z mocy prawa, np. spadku, zasiedzenia, darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego. Nie można jej też wnieść wobec czynności prawnych, które zostały dokonane w ramach normalnego zarządu majątkiem, np. sprzedaży towarów, spłaty innych długów, zaciągnięcia kredytu. Więcej informacji znajdziesz na tej [stronie]. Ponadto, skarga pauliańska nie działa wobec osób, które nabyły majątek od dłużnika w dobrej wierze i za odpowiednim wynagrodzeniem, np. kupujących nieruchomość na rynku wtórnym.

skarga pauliańska

Skarga pauliańska – jak z niej skorzystać?

Jeśli wierzyciel chce wnieść skargę pauliańską, musi zwrócić się do sądu cywilnego i złożyć pozew przeciwko dłużnikowi i osobie, z którą dłużnik dokonał spornej czynności prawnej. W pozwie musi wskazać swoją wierzytelność, czynność prawną dłużnika, zamiar szkodzenia wierzycielowi przez dłużnika i wiedzę o tym zamiarze przez osobę, z którą dłużnik dokonał czynności. Musi też przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń, np. umowy, faktury, świadków, opinie biegłych.

Sąd rozpoznaje sprawę w trybie zwykłym i wydaje wyrok, który może być zaskarżony do sądu drugiej instancji. Jeśli wyrok jest korzystny dla wierzyciela, może on zwrócić się do komornika o wszczęcie egzekucji z majątku dłużnika, który został przywrócony w wyniku skargi pauliańskiej.

Skarga pauliańska to skuteczne narzędzie prawne, które pozwala wierzycielowi na odzyskanie należności od dłużnika, który próbuje się ich pozbyć poprzez ukrywanie lub przekazywanie swojego majątku. Jednak skarga pauliańska wymaga spełnienia określonych warunków i terminów, a także udowodnienia zamiaru szkodzenia wierzycielowi przez dłużnika. Dlatego wierzyciel, który chce z niej skorzystać, powinien zasięgnąć porady prawnej i zgromadzić odpowiednie dowody.